MS Edge 98 ვერსია ანუ საბოლოოდ ნახვამდის TLS 1.0 და 1.1

სტატია განკუთვნილია IT პროფესიონალებისთვის, რომლებიც გადააწყდნენ პრობლემებს Chromium Based ბრაუზერებით TLS 1.0 და 1.1 პროტოკოლებით დაცული ვებსაიტების (ვებსერვერების, ვებაპლიკაციების) მიკითხვისას, მას შემდეგ რაც Chromium-Based ბრაუზერები განახლდა 98 ვერსიაზე.

როგორც მოგეხსენებათ, მათ შორის ჩემი წინა სტატიიდან Microsoft Edge, როგორც ინტერნეტ-ბრაუზერების ზოოპარკის დასასრულის დასაწყისი, Chromium-ი ყველაზე პოპულარული ინტერნეტ-ბრაუზერია, რომელსაც როგორც ბაზას იყენებს Google Chrome, Microsoft Edge და სხვები.

Chromium-მა 79 ვერსიაში TLS პროტოკოლის 1.0 და 1.1 ვერსიები განსაზღვრა, როგორც დაუცველი და TLS 1.0 და 1.1-ით დაცული საიტების მიკითხვისას ვხედავდით წარწერას Not Secure.

84 ვერსიაში თუ საიტი არ იყო დაცული TLS 1.2-ით, ასეთი საიტების მიკითხვისას მთელ გვერდზე ჩანდა გაფრთხილება ვებგვერდის დაუცველობის შესახებ, თუმცა ძველი TLS 1.0 და 1.1 ვერსიების პროტოკოლის მხარდაჭერის ჩართვა შესაძლებელი იყო IT ადმინისტრატორების მიერ 97 ვერსიის ჩათვლით.

ყველაფერი შეიცვალა 98 ვერსიაში, რომელშიც პრინციპულად შეუძლებელია TLS 1.0 და 1.1-ით დაცულ საიტებთან კავშირის დამყარება. მაგ: https://tls-v1-0.badssl.com:1010/ ან https://tls-v1-1.badssl.com:1011/

მოგეხსენებათ, ხშირად ორგანიზაციები იყენებენ მემკვიდრეობით მიღებულ ე.წ. legacy-პროგრამულ უზრუნველყოფას, რომელზეც ჩამოკიდებულია სერიოზული ბიზნეს-პროცესები. TLS 1.0 და 1.1-ით დაცულ ვებსაიტებზე მიკითხვა შესაძლებელია ძველი ნაცნობი Internet Explorer-ით, რაც შეიძლება განვიხილოთ დროებით გამოსავლად, რადგან Microsoft-ი აპირებს ამ ბრაუზერის გაქრობას Windows 10/11 ოპერაციულ სისტემებიდან ამა წლის 15 ივნისიდან. ვინერვიულოთ?

არა, არ უნდა ვინერვიულოთ. Microsoft Edge-ს აქვს ჩაშენებული IE Mode, რომლის საშუალებით შეგვიძლია კონკრეტული საიტების სია გავწეროთ ბრაუზერში, რომ ამ საიტზე მიკითხვისას Microsoft Edge-ში გააქტიურდება არა ბრაუზერის ძრავი Blink-ი (Chromium), არამედ ბრაუზერის ძრავი Trident, რომელზეც დაფუძნებულია Internet Explorer-ი. ამ რეჟიმის გააქტიურებისას Microsoft Edge-ს Address Bar-თან გამოჩნდება ნაცნობი Internet Explorer-ის ლოგო:

საიტების სია, რომლებიც უნდა ჩაიტვირთოს IE Mode-ში შესაძლებელია ჩამატებულ იქნეს Edge-ის Address Bar-ში შემდეგ მისამართზე გადასვლით: edge://settings/defaultBrowser და Allow sites to be reloaded in Internet Explorer mode სიაში კონკრეტული URL-ების ჩამატებით.

იმისათვის, რომ ადვილად შეძლოთ Microsoft Edge-ზე გადასვლა, შეგიძლიათ იხელმძღვანელოთ Proven tools to accelerate your move to Microsoft Edge ბმულზე გადასვლით.

მადლობა ვის? Microsoft Edge-ს და IE Mode-ს 🙂

და ბოლოს, ტრადიციული სიბრძნე:

ერთი ბრაუზერის პრინციპი ჩვენი ყველაფერია! Ⓒ არალუციუს ანეუს სენეკა

Microsoft Edge, როგორც ინტერნეტ-ბრაუზერების ზოოპარკის დასასრულის დასაწყისი

 

პირველ რიგში, ეს სტატია განკუთვნილია ორგანიზაციების IT დეპარტამენტის თანამშრომლებისთვის, რათა იდეის დონეზე ჩაფიქრდნენ ორგანიზაციის მასშტაბით მომხმარებელთა კომპიუტერებზე დაინსტალირებულ ინტერნეტ-ბრაუზერების სტანდარტიზაციაზე. გავიდა ის დრო, როდესაც კომპანია Microsoft-ი ცდილობდა თავს მოეხვია ინტერნეტ-მომხმარებლებისთვის საკუთარი ნახელავი ბრაუზერი Internet Explorer-ი. კომპანიის გზავნილი ბიზნესისთვის დღეს გამოიყურება შემდეგნაირად: „კონცენტრირდით იმაზე და აკეთეთ ის, რაც ყველაზე უკეთ გამოგდით“. საკუთარ ბრაუზერთან მიმართებაშიც ასევე მოიქცნენ: ჩააბარეს ისტორიას Internet Explorer-ი და გადავიდნენ Chromium-ზე.

დღეს, ინტერნეტ-მომხმარებლებში ყველაზე პოპულარული ინტერნეტ-ბრაუზერი Google Chrome-ია, ბაზრის წილის 65%-ით. მიუხედავად ინტერნეტ-ბრაუზერების სიმრავლისა, ძრავების რაოდენობა, რომლებზეც დაფუძნებულია ესა თუ ის ბრაუზერი, შეზღუდულია. კერძოდ, Google Chrome დაფუძნებულია Open-Source პროექტ Chromium-ზე, რომელშიც გამოიყენება ბრაუზერის ძრავი Blink-ი. ფაქტიურად Google-მა საკუთარი სერვისები დაამატა Chromium-ს და დაარქვა ბრაუზერს Google Chrome. Mozilla Firefox-ი იყენებს Gecko-ს; internet Explorer-ი - Trident-ს; Apple Safari – WebKit-ს... გთხოვთ, იხილოთ ცხრილი:

Engine	Status[a]	Steward	License	Embedded in
WebKit	Active	Apple	GNU LGPL, BSD-style	Safari browser, plus all browsers for iOS[4]
Blink	Active	Google	GNU LGPL, BSD-style	Google Chrome and all other Chromium-based browsers, notably Microsoft Edge, Vivaldi and Opera
Gecko	Active	Mozilla	Mozilla Public	Firefox browser and Thunderbird email client
Goanna	Active	M. C. Straver[5]	Mozilla Public	Pale Moon and Basilisk browsers, K-Meleon browser beginning with version 76.2G
Flow	Active	Ekioh[6]	Proprietary	Flow browser[7]
Trident[b]	Maintained	Microsoft	Proprietary	Internet Explorer browser
EdgeHTML	Maintained	Microsoft	Proprietary	UWP apps; formerly in the Edge browser[9]
KHTML	Maintained	KDE	GNU LGPL	Konqueror browser
Servo	Maintained	Linux Foundation	Mozilla Public	experimental browsers[10][11]
NetSurf[c]	Maintained	hobbyists[13]	GNU GPLv2	NetSurf browser[14]
Presto	Discontinued	Opera	Proprietary	formerly in the Opera browser

ბრაუზერი Microsoft Edge Chromium ასევე დაფუძნებულია Open-Source პროექტ Chromium-ზე (ჩვენდა საბედნიეროდ, მიხვდნენ მაიკროსოფტში, რომ ბრაუზერის ძრავის კეთება მათი საქმე არაა), დაინსტალირებულია დეფოლტად Windows 10-ებში დაწყებული 2004 ვერსიიდან. ასევე მხარდაჭერილია ძველი Windows 8.1-ბი, წინამორბედი Windows 10-ები და სერვერული ვერსიები. Google Chrome-სგან Microsoft Edge განსხვავდება იმით, რომ პირველში Chromium-ში ჩამატებულია Google-ის სერვისები, ხოლო მეორეში Microsoft-ის.

Microsoft Edge-ის უპირატესობები Enterprise გარემოში:

•  მომხმარებლისთვის ვებგვერდის ასახვა ხდება იგივენაირად, როგორც Google Chrome-ში;
• აქვს ჩაშენებული Internet Explorer Mode-ი, შესაბამისად, ისეთ საიტებზე, რომელთაც ჭირდებათ ActiveX Controls იგივენაირად იქნება ნაჩვენები ვებგვერდი, როგორც IE-ში. იხილეთ ვიდეო;
• განახლებები მოდის WSUS-ის არხით;
• იმართება ჯგუფური პოლიტიკების მეშვეობით (ADMX Template)

თუ არ ხართ ვებ-დეველოპერი ან ტესტერი რაში გჭირდებათ 3-4 ინტერნეტ-ბრაუზერი თქვენს სისტემაში? ზედმეტად დაინსტალირებული პროგრამული უზრუნველყოფა ნიშნავს მეტ პოტენციურ მოწყვლადობის არსებობას.

თქვენ როგორ ფიქრობთ?