ARCHIVE

POPULAR

Showing posts with label fraud. Show all posts
Showing posts with label fraud. Show all posts

 

ფიშინგისგან და თაღლითობისგან ერთადერთი 100%-იანი დაცვის წესი, რომელიც ბავშვობიდანვე ვიცით: "უცხო ადამიანებს არ ვესაუბროთ" არის.

მოგვივიდა წერილი ელ. ფოსტაზე,  სადაც გვამცნობენ, რომ დიდძალი მემკვიდრეობის პატრონი გავხდით, ან ლატარეაში მოვიგეთ თანხა, ან წერილი გავს ფეისბუქიდან ელ. ფოსტაზე მოსულ შეტყობინებას, სადაც ისეთ რაღაცას ვკითხულობთ, რომ ეგრევე ბმულზე გადავდივართ... თაღლითის ამოცანაა ჩვენში გამოიწვიოს ცხოვრების ჩვეული რიტმის დარღვევა და გვაიძულოს გავაკეთოთ ქმედება, რომლითაც "ვიწყებთ საუბარს უცხო ადამიანთან". ბმულებზე გადასვლა ეს იგივეა, რაც "უცხო ადამიანთან საუბრის წამოწყება".

უცხო ნომრიდან ზარზე პასუხის გაცემა დღეს ნორმალურად ითვლება, თუმცა მე გირჩევთ, რომ შეძლებისდაგვარად არ უპასუხოთ უცხო ნომრიდან შემოსულ ზარს, თუნდაც იმიტომ, რომ შესაძლოა ეს იყოს ნაცნობი 🙂

თუ თქვენი ცხოვრება ისეა მოწყობილი, რომ უცხო ნომრებიდან ზარებზე პასუხი აუცილებლობაა, მაშინ ეცადეთ არარელევანტური ზარები თავიდანვე გათიშოთ და ამით დაზოგოთ დრო, ნერვები და ა.შ. 

ზარი უცხო ნომრიდან ჩემს ტელეფონზე:

- გამარჯობათ, მე ვარ სოფო კვლევითი კომპანია "ისეტისგან" (თუ გინდ NASA-დან), ვატარებთ კვლევას ონლაინ თამაშებთან დაკავშირებით (ჯერ იწყებენ თითქოს უწყინარი კითხვებით, შემდეგ დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენ ინფორმაციას გასცემს მსხვერპლი საკუთარ თავზე);

- გამარჯობათ, სოფო, ტელეფონის ნომერი, რომელზეც რეკავთ საიდან გაქვთ? (მცდელობა პირიქით გავიგოთ რაც შეიძლება მეტი ინფორმაცია დაუპატიჟებელ სტუმარზე);

- მონაცემთა ბაზიდან. 

- მონაცემთა ბაზა საიდან გაქვთ? (აშკარად, კითხვების დასმა უფრო მომწონს, ვიდრე პასუხების გაცემა)

აქ პაუზა (ხვდება რო რაღაც სხვაგან მიდის საუბარი);

- უბრალოდ მონაცემთა ბაზიდან მაქვს.

- მოიცათ, სოფო, ეს მონაცემთა ბაზა საიდან გაქვთ? ვიღაცამ ხო გადმოქცათ თავისით ხო არ გაჩნდა? (შერლოკ ჰოლმსი მე-80 "ლეველი")

- აუბრალოდ ბაზამ მომცა, არავის მოუცია. (ღმერთი არ წამს აშკარად)

- მოიცათ, მონაცემთა ბაზა, სულიერი არსებაა, რომ მოგცათ? კარგით, ვის ურეკავთ იცით? ანუ ტელეფონის ნომრის მფლობელი ცნობილია თქვენთვის?

- არა, უბრალოდ ბაზიდან მაქვს (ეტყობა სოფოს ყველა მეუფე ნიკოლოზის იუთუბ-არხის გამომწერი გონია);

- კარგით, კვლევის დამკვეთი ვინ არის? (მოვინდომე ეხლა...)

- არ არის დამკვეთი. უბრალოდ კვლევაა იმის შესახებ გითამაშიათ თუ არა ონლაინ თამაშები და სტატისტიკისთვისაა საჭირო.

- მოიცათ, ვის ურეკავთ არ იცით, კვლევის დამკვეთი, თქვენივე  სიტყვებით, არ არსებობს. რანაირი კვლევაა?

- უბრალოდ სტატისტიკისთვის ვადგენთ რამდენს უთამაშია ონლაინ თამაში. გითამაშიათ თუ არა ოდესმე ონლაინ თამაშები და მეტი არაფერი?

- სოფო, თავს შევიკავებ კითხვაზე პასუხისგან და დაგემშვიდობებით, ხო მაქვს უფლება? (სოფომ ოფლი შეიწმინდა)

- დიახ, რა თქმ....

აქ ზარი გავთიშე, რადგან სოფოს პასუხი ისევე გვაინტერესებს, როგორც ლაპლანდიაში ადამიანის უფლებების მხრივ მდგომარეობა.

დიდი ხანია ბლოგისთვის ვერ მოვიცალე და მადლობა სოფოს და კვლევით კომპანია "ისეტს" შთაგონებისთვის.

მორალი:

უპონტობის პონტად ქცევას ჩალიჩი ეწოდება. © ხალხური

 

ცოტა უცნაური სათაურია სტატიისთვის, თუმცა ყველა გვასწავლის თუ როგორ არ უნდა გავხდეთ კიბერდამნაშავის მსხვერპლი და მე მგონია, რომ თუ გვეცოდინება როგორ უნდა გავხდეთ მსხვერპლი, უფრო გაგვიადვილდება თავის დაცვა ინტერნეტში.

წესი #1: თუ გინდათ გახდეთ ინტერნეტ-თაღლითობის მსხვერპლი, ადვილად უნდა გიპოვონ ინტერნეტში და ამიტომ სოც. ქსელებში აუცილებლად მიუთითეთ რაც შეიძლება მეტი ინფორმაცია თქვენს შესახებ: ტელეფონის ნომერი, სად მუშაობთ (მუშაობდით), რა პოზიციაზე მუშაობთ, ვისთან იმყოფებით ქორწინებაში, ვინ არიან თქვენი მეგობრები, რა ჰობი გაქვთ... და ეს ყველაფერი გახადეთ საჯარო ანუ არასდროს არც კი შეიხედოთ თქვენი Account-ის პროფილის პარამეტრებში, კერძოდ, Privacy and Security-ში.

წესი #2: მობილური ტელეფონის ძირითადი ნომერი, რომლითაც ხართ დარეგისტრირებული სხვადასხვა მესენჯერებში, სოც. ქსელებში, ფინანსურ ინსტიტუტებში და ა.შ. გქონდეთ საჯაროდ ხელმისაწვდომი რაც შეიძლება მეტ ადგილას.

წესი #3: წინა 2 წესის დაცვისას აუცილებლად ან მოიგებთ ლატარეაში დიდ თანხას და მის ასაღებად მცირე გადარიცხვას მოგთხოვენ საბანკო ანგარიშის "იდენტიფიკაციისთვის", ან მეგობარს სასწრაფოდ დაჭირდება თანხა და ჩარიცხვას გთხოვთ, ან ლაშას მამა გარდაიცვლება და თანხა გაგიხდებათ დასადები, ან სადამდეც ინტერნეტ-თაღლითის ფანტაზია და კვალიფიკაცია გაწვდება, ის ქმედება გექნებათ შესასრულებელი...

მეტი წესი აღარ გვინდა, მოდით ერთ პრაქტიკულ მაგალითს მოგიყვებით ჩემი გამოცდილებიდან. თუ ოდესმე შესულხართ, mymarket.ge-ზე, პირველი რასაც შეხვდებით, შემდეგი Popup ბანერია:



  დამაინტერესა, თუ რით თევზაობენ ინტერნეტ-თაღლითები mymarket-ზე და გადავწყვიტე მეც მეცადა ბედი. განვათავსე განცხადება და განცხადების განთავსებიდან სადღაც 2-3 კვირაში WhatsApp-ში მეწვია კლიენტი ყაზახეთიდან. უფრო სწორად ყაზახეთის ნომრიანი "ბათუმში მცხოვრები" ინტერნეტ-თაღლითი. მოკლედ რომ აღვწერო, დიალოგი მიმდინარეობდა შემდეგნაირად: "გამარჯობათ, მე გაწუხებთ თქვენი განცხადების თაობაზე, ხომ არ გაგიყიდიათ? შეგიძლიათ სხვა ქალაქში გამოაგზავნოთ ჩემი ხარჯებით?" რა თქმა უნდა დავთანხმდი. მცირე ბლა ბლას შემდეგ, შემდეგი ეტაპია, როდესაც თანხა "გადაიხადა" და გვეკითხება ჩაგვერიცხა თუ არა თანხა (სად ჩაგვერიცხა? როგორ ჩაგვირიცხა? 😂) რა თქმა უნდა, არაფერი ჩაგვირიცხა და შესაბამისად ჩვენც ამას ვეუბნებით, რაზეც პასუხად ინტერნეტ-თაღლითი გვიგზავნის ბმულს, ჩემს შემთხვევაში ეს იყო:

https://mymarket.paysq[.dot]online/......... (შეგნებულად არ მომყავს ფიშინგური ბმული)

მოცემულ ბმულში მეორე დონის დომენი არის paysq[.dot]online, რომელსაც აკონტროლებს ინტერნეტ-თაღლითი და რომელზეც მას აქვს განთავსებული ფიშინგური ბმული. ბმულზე გადასვლის შემდეგ ხედავთ:


რა თქმა უნდა ყურადღებიანი თვალი ბევრ გრამატიკულ შეცდომას დაინახავს და ეჭვს შეიტანს ინტერნეტ-თაღლითის სიტყვებში, რომელიც გვთავაზობს დავაჭიროთ ღილაკს "მიიღეთ თანხები"-ს და შევიყვანოთ იმ ბარათის მონაცემები, რომელზეც გვინდა, რომ თანხა ჩაგვერიცხოს (საინტერესოა, აქამდე გვეუბნებოდა, რომ ჩაგვირიცხა თანხა, ეხლა კი ჩვენ უნდა ჩავირიცხოთ 😂). დაიმახსოვრეთ, ყოველთვის, როდესაც თქვენი ბარათის მონაცემები შეგყავთ სადმე, ამ ქმედებით თქვენი ბარათის ანგარიშიდან თანხების გაცემას აავტორიზირებთ. თუ არ ენდობით რესურსს, არ შეიყვანოთ არავითარი ფინანსური ინფორმაცია, გადაამოწმეთ უფრო გამოცდილ ადამიანებთან (იმის გამო მაინც, რომ მერე მათ გამოცდილებას დააბრალოთ😁). მოდით, დავაჭიროთ ღილაკს "მიიღეთ თანხები"-ს და გადავიდეთ საკმაოდ ნიჭიერად გაკეთებულ ონლაინ გადახდის ფორმაზე:


თქვენი ბარათის მონაცემების შევსებისას წარმატებით შეუერთდებით ინტერნეტ-თაღლითებისგან დაზარალებულთა არმიას, რადგან თქვენი პლასტიკური ბარათის მონაცემები უკვე ინტერნეტ-თაღლითის ხელთ აღმოჩნდება.

მორალი:

"ვერ დაიჭირავ ჩარიცხვას, თუ ვინმემ არ ჩაგირიცხა" - შოთა არარუსთაველი

PS. უფრო თვალნათლივ, რომ დაინახოთ თუ რა მოგივათ ბარათის მონაცემების შეყვანისას, წარმოიდგინეთ ამერიკის ბანკის ბოსტონის ფილიალის მეანაბრის მდგომარეობა შემდეგი 1-წუთიანი ვიდეოდან.